Asemblea nacional da Mesa en Pontevedra

Esta mañá estarei en Pontevedra na reunión nacional de socias e socios da Mesa. Realizarase no Centro Sur (antiga residencia Santiago Apóstolo) e tedes nesta ligazón todos os datos para non vos perderdes. Con certeza, a xuntanza servirá tamén para lle dar pulo á convocatoria de mobilizacións para o Día das Letras.

Entre as moitas actividades recentes desta organización fundamental para a nosa cultura, paréceme do máximo interese a campaña que acaba de iniciar conxuntamente coa CIG. Reparade en todos estes datos que cómpre que a sociedade saiba:

Versos para a sexta feira: Gonzalo Navaza

Lobo e pedra

Abre paso
     entre os corpos
               dos danzantes
a sombra sixilosa
do lobo multiforme.
                         Arrepío
no espiñazo das árbores
ventando a morte.

Igual ca un desafío,
contra o lobo levanto
a voz onde porfío
o meu son a soar.
Por máis que todo canto canto canto
se esfarele no ar.

(Gonzalo Navaza)

Coloquio "Por unha lingua de calidade"

Vémonos o 29 para falarmos da aposta por unha lingua de calidade?

Máis información sobre este acto na seguinte ligazón da Asociación Cultura O Galo.

Os pequenos actos, os pequenos xestos

Máis ou menos por estas datas, mais hai xa seis anos, andaba por Ordes ministrando no IES Nº 1 unha conferencia sobre a situación da lingua galega, convidado polo profesor Xosé Bestilleiro. As fotos todas dese día podedes achalas nesta ligazón, que me pasaron hai algunhas semanas e que me fixeron pensar nalgunhas cousas.

A primeira -aínda que talvez sexa unha evidencia, mellor é non esquecela- é sobre o moi diferente que é a recepción dos estudantes a estas ideas segundo cal sexa a súa relación coa lingua de Galiza.

A segunda é que, aínda que este tipo de actos supoñen un esforzo, son sen dúbidas necesarios e útiles; o debate, a información, o contraste de pareceres son fundamentais para termos unha cidadanía formada e con criterios propios.

A terceira é que é curioso como, anos máis tarde deses eventos, rapaces e rapazas que xa non están no instituto e con quen só estivera 40 ou 50 minutos, me saúdan pola rúa e se me paran a falar para comentarme algún parecer ou algunha opinión sobre a situación do idioma. Son, é certo, pequenos logros, porén é sabido que é moitas veces cos pequenos xestos como se poden dar conseguido as grandes transformacións.

Continuamos!

A superficie dos lindes

Reproduzo a continuación o artigo da profesora e crítica Inma Otero Varela sobre Atravesar o fantasma, publicado no semanario Sermos Galiza. Aprendín moito do que viron os seus ollos nos meus versos:

“A superficie dos lindes”, Inma Otero Varela

Como os fantasmas, o poemario transita polos recunchos das fronteiras. Converte as interseccións de imposibles en centros de gravidade. Dous dos temas fundamentais, o tempo e o suxeito, ou o suxeito no tempo, poñen de manifesto o primeiro límite: o dos xéneros literarios. Atravesar o fantasma preséntase desde o comezo como unha sorte de autobiografía dun “pasaxeiro en tránsito”, título do quinto e último apartado. Precisamente a dimensión temporal, a secuencialidade duns acontecementos, é o que ten caracterizado á narración malia que se inclúa en moitos textos líricos. Pola contra, a subxectivide deste “eu” viaxeiro, propia da poesía, atópase en moitas narracións que teñen como trama a construción dun suxeito, como todos, problemático. Así o “eu” é aquí un espazo, unha paisaxe que o tempo modifica, elemento tradicionalmente vencellado ao relato.

Os lugares do íntimo constrúense superando os obstáculos que fican fóra da pel. A morte do pai, a descoberta da sexualidade, a experiencia do amor e o fracaso baten coa peritaxe da sociedade. Máis aínda cando non se axustan ás normativas. O “pequeno do finado de Callón” (p. 18), a “diglosia da sexualidade” (p. 30) son etiquetas para o orfo antes de tempo, para o homosexual. Pero ao campo semántico da dor (medos, temores, dúbidas, sospeitas) sobreponse o da loita. Non se quere só sobrevivir ao estigma. Búscase subverter os marcos, transformar o prexuízo en normalidade, abrir unha fenda que achegue a marxe ao centro. O pulo vital e a ironía anulan a autocompaixón e proxectan a subxectividade cara o novo tempo do futuro, esoutro lugar fronteirizo que resoa en toda a obra, paralelo aos espazos da felicidade nos que habita o mar, o sol e o piñeiro, símbolo do eu.

O espazo da confluencia ciméntase co coñecemento. Predominan os verbos do saber, ás veces conxugados en segunda persoa de plural do futuro: “comprenderédesme” (p. 31). Trascéndese o ton confesional para alcanzar unha forma de sapiencia, de criterio sobre un mesmo, ao tempo que se cambian realidades. A linguaxe bordea tamén as estremas do coloquial para adentrarse por veces noutras fonduras. Na conversa sosegada que se establece co lector-confesor introdúcese a análise para desfacer os relatos que nos contan a nós mesmos e as nosas sociedades. Tamén os míticos como ocorre coa Odisea. O referente xa non é o elemento masculino nin sequera para artellar a reinvindicación de Penélope ao xeito de Xohana Torres. O eu non quere ser Ulises nin Penépole. Non hai o empeño de ter que navegar á forza cando se prefiren outros transportes.

O coñecemento susténtase nos números. As matemáticas ordenan o mundo racional, pero de novo agochan os recunchos insondables da cábala. Vóltase ás encrucilladas da numeroloxía. O eu cifrado establece no primeiro poema, coa axuda da Divina Comedia, a fórmula que desenvolven os trinta e cinco textos, como os trinta e cinco anos do poeta real, e os trinta e cinco anos nos que Dante imaxinou erroneamente que ancoraba a metade da súa vida.

O xogo especular do eu acrecéntase co uso do nome do autor empírico como sinatura deste primeiro poema. Tamén a gramática que dá forma ao outro emprega a máscara. O apartado “O amor no pronome” destapa o falso tolerante que só admite a existencia no gueto, espazo valado que converter en parcela aberta, mentres descobre ao ti como construtor da subxectividade. O amor tamén é escenario para a teatralización, como ficticio é o desexo de eternidade. A contradición habita no rexeitamento dos amores que buscan a perpetuidade do estatismo. Os amantes que anulan o tempo con cirurxía, músculos e virtualidade son, á fin, amores de paso. E velaquí a sabiduría final. Saber é sentir. A percepción intuitiva e emocional prefírese á percepción intelectual. Deste xeito o corpo, presente ao longo de toda a obra desde o primeiro verso do segundo poema, ou o primeiro se temos en conta que o anterior actuaría de prólogo, “mírame aquí o que teño no corpo”, imponse para afirmar no título do último texto que “continuar vivo e continuar ferido”.

Ligazóns ao desvío para un dezanove de abril

• "Mulleres escritoras do século XIX", Elisa Lobeira.
• "Aquí pasou o que pasou. As ábsidas de Santo Estevo de Ribas de Sil pódense ver", O Sorriso de Daniel.
• "Autoestima", Pilar García Negro.

Así foi o roteiro de hoxe en Compostela sobre a homosexualidade na Idade Media

Sei que desde Ultreia axiña publicarán máis imaxes e penso que tamén houbo xente que fixo pequenos vídeos. De momento aí van as primeiras fotos (procedentes das redes sociais de @GoDiAl e @ACOGalo) do percorrido que realizamos hoxe por Compostela en defensa da diversidade sexual e da memoria, baseándonos nos datos que se recollen no ensaio Amigos e sodomitas.

Eu divertinme moito. Espero que vós tamén!

 

Roteiro Amigos e sodomitas

Mañá ás sete sairemos desde a libraría Lila de Lilith de Santiago para facermos un percorrido por varias historias da homosexualidade na Compostela medieval. Nesta ligazón tedes máis información sobre o acto, que é gratuíto e aberto a todas as persoas que estiverdes interesadas.

Por se tiverdes curiosidade sobre o libro Amigos e sodomitas, neste pequeno relatorio do Centro de Investigacións Ramón Piñeiro podedes ver a síntese dalgunhas das recepcións publicadas en papel sobre este libro no momento da súa saída.